Carlos Martinez (opinie*)
Het linkse dagblad The Morning Star publiceerde op 30 september een opiniestuk van Carlos Martinez. Hij verheugt zich erover dat het publiek positiever kijkt naar China. Martinez vindt het echter nodig de kentering politiek te onderbouwen. We nemen zijn artikel over met inleidende opmerkingen. Het stuk geeft sterke voorbeelden van hoe de Britse elite nog steeds een harde anti-Chinese campagne voert. Wij wijzen op vergelijkbare fenomenen in andere Europese landen.
Carlos Martinez schrijft: ‘Als we de rechtse pers mogen geloven, wordt Groot-Brittannië systematisch aangevallen door de sluwe Chinese communisten. De afgelopen maanden is er beweerd dat Beijing de Palestijnse demonstraties financiert. Journalisten vertelden ons dat de Chinezen, die eeuwige boosdoeners, onze tractoren hacken. Toen dook het verhaal op dat in China geproduceerde windturbines misschien wel zijn uitgerust met noodschakelaars. … De voormalige chef van MI6 Sir Richard Dearlove heeft beweerd dat China ‘ons elektriciteitsnet elk moment zou kunnen uitschakelen’. Wie de kranten in België en Nederland leest, of naar de duiding van de VRT kijkt, ziet dat de media van ‘bij ons’ zorgen voor hetzelfde soort van paranoia. ‘Neemt China de rol van de VS als dominante wereldmacht over?’ zo vragen ze in De Afspraak. In het programma domineren ‘experts’ die de vraag met ‘ja’ beantwoorden en uitleggen ‘hoe geslepen China dat aanpakt’. De Natixis bank neemt de framing over die een Japans medium geeft aan de ontmoeting Trump – Xi. Nikkei Asia waarschuwt: ‘China heeft nu de touwtjes in handen ten opzichte van Trump’.
Martinez merkt op dat ‘de heersende klasse – en met name de veiligheidsdiensten en hun vertegenwoordigers in de media –het voortdurend hebben over China’. Ook in België neemt de Staatsveiligheid op dit terrein vaak het voortouw. Ze waarschuwt in de meest recente inlichtingenrapporten nadrukkelijk voor een toename van allerlei dreigingen uit China: economische spionage, politieke beïnvloeding en grootschalige dataverzameling.
Het is volgens de Britse Chinakenner ‘waarschijnlijk een goed idee om daar ook onze mening over te geven’. Ook daarmee kunnen wij het eens zijn. Het lijk ons ook een ‘goed idee’ om de derde jaarlijkse Socialist China Conference, die aanstaande zaterdag in Londen plaatsvindt, te volgen. Voor de meeste lezers van ChinaSquare zal het natuurlijk niet mogelijk zijn dat ter plekke te doen. De video-opnamen van de debatten zullen het gemis moeten goedmaken.
Wij laten nu verder Carlos Martinez zelf aan het woord.
Oorlog en vrede
De ongekende opkomst van China kwam voor het Westen als een verrassing. De strategen in Washington hadden verwacht dat het land decennia of zelfs eeuwenlang onderaan of bijna onderaan de mondiale economische hiërarchie zou blijven staan, maar het China van vandaag is de op één na grootste economie ter wereld en groeit meer dan twee keer zo snel als de Amerikaanse economie. China is tevens ’s werelds grootste handelsnatie en producent.
Het land is wereldleider op het gebied van hernieuwbare energie, hogesnelheidstreinen, ruimteverkenning, telecommunicatie en geavanceerde productie, en haalt snel zijn achterstand in op het gebied van baanbrekende digitale technologieën.
De reactie hierop van regeringen in het Westen is steeds oorlogszuchtiger geworden. In zijn Nationale Veiligheidsstrategie roept Washington de bondgenoten van de VS op om te helpen bij het ‘afschrikken van tegenstanders en het beschermen van de Eerste Eilandketen’. Landen in de NAVO en andere bondgenoten geven hier gehoor aan.
Groot-Brittannië zit vast aan het Aukus-pact met Australië en de VS. Japan is verder op weg naar herbewapening dan op enig moment sinds 1945, en de premier, Sanae Takaichi, heeft nadrukkelijk geweigerd de drie niet-nucleaire principes van het land te herbevestigen. Of er in deze eeuw een catastrofale oorlog zal uitbreken, hangt in belangrijke mate af van het beheer van de relatie tussen het Westen en China — van hoe de drang naar oorlog wordt gestopt en van de bevordering van samenwerking om de existentiële vraagstukken aan te pakken waarmee de mensheid wordt geconfronteerd.
De kunst van het mogelijke
China biedt steeds vaker antwoorden op vragen die werknemers in Groot-Brittannië (noot CS: en in andere westerse landen) zich stellen over hun eigen leven.
In 2021 heeft China de absolute armoede uitgebannen: iedereen in het land heeft nu gegarandeerde toegang tot voedsel, kleding, huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs, schoon water en moderne energie.
De levensverwachting ligt nu hoger dan die in de VS. China heeft ongeveer 48.000 km aan hogesnelheidsspoor aangelegd, … In juli overtrof de geïnstalleerde zonne-energiecapaciteit in China voor het eerst die van steenkool en bereikte 1.286 GW — ongeveer tien keer de totale opwekkingscapaciteit van Groot-Brittannië uit alle bronnen. Zelfs delen van het establishment beginnen dit op te merken. In een recent opiniestuk voor de Financial Times betoogt Ravi Gurumurthy, directeur van Nesta (het Britse innovatieagentschap), dat Groot-Brittannië zou moeten leren van het Chinese industriebeleid. Hij suggereert zelfs dat ‘volledig staatseigendom ons wellicht beter van pas zou komen’.
De opmerkelijke vooruitgang van China is geworteld in de marxistische politieke economie: de sleutelposities in de economie zijn in publieke handen. De economie is er in wezen gepland. Hoewel er kapitalisten in China zijn, vormen zij niet de heersende klasse. Daarom zijn de nationale prioriteiten van het land armoedebestrijding, decarbonisatie en openbare infrastructuur, in plaats van winstmaximalisatie.
De hele wereld kijkt toe
Uit een in juli gepubliceerd onderzoek van Pew bleek dat ‘China in de meeste van de 36 onderzochte landen nu positiever wordt beoordeeld dan de VS’. Zelfs Canadezen staan nu gunstiger tegenover China dan tegenover de VS, met 44 procent tegenover 33 procent. Het contrast tussen de twee grootste economieën ter wereld is zo schril dat het onmogelijk over het hoofd te zien is. Terwijl de VS en Israël Iran bombardeerden, veroordeelde China de agressie, bleef het Iraanse olie kopen in weerwil van de Amerikaanse sancties en zette het zijn veto in tegen resoluties van de Veiligheidsraad die bedoeld waren om de oorlog te legitimeren.
Daar waar Washington Cuba wurgt met een energieblokkade, helpt China het socialistische eiland bij de snelste overgang naar zonne-energie ter wereld. Zoals Radhika Desai het vorig jaar tijdens de conferentie verwoordde: China heeft ‘een zesde van de mensheid onttrokken aan de verwoestingen van het kapitalisme en zijn imperialisme.’
Van memes tot politiek
Ook in Groot-Brittannië verschuift de publieke opinie, vooral onder jongeren. Het fenomeen ‘Chinamaxxing’ zou een paar jaar geleden nog ondenkbaar zijn geweest. Gaza heeft hierin een rol gespeeld.
Zoals Keith Bennett het vorige week verwoordde tijdens de online presentatie van het boek ‘China’s Foreign Policy and the Making of a Multipolar World’: ‘Een paar jaar geleden leek het nog een zware strijd om het volledig verzonnen verhaal over een vermeende genocide in Xinjiang te weerleggen. Tegenwoordig is het verschil tussen een echte en een fictieve genocide duidelijk voor iedereen die er de ogen niet voor sluit.’
Maar hoewel de memes (filmpjes, afbeeldingen, korte teksten op internet) een vriendelijke houding ten opzichte van China bevorderen, ontbreekt het grotendeels aan politieke analyse. Tijdens onze conferentie zullen we de politiek achter de prestaties van China onder de loep nemen, evenals de politiek achter de vijandigheid van het Westen jegens deze prestaties.
Mao Zedong zei ooit dat het altijd noodzakelijk is om allereerst de publieke opinie te beïnvloeden voor een revolutie kan slagen — en hetzelfde geldt voor de contrarevolutie. De tegenpartij is al jaren bezig de publieke opinie over China te beïnvloeden. Het wordt tijd dat wij hierop reageren.
Het oorspronkelijke, onbewerkte stuk kunt u lezen op Morning Star: We need to talk about China
*De meningen in de opiniestukken weerspiegelen de visie van de individuele auteurs en niet noodzakelijk de officiële lijn van de volledige redactie.
