Binnenkort wordt beslist waar het secretariaat komt van een nieuw belangrijk marien VN-verdrag, België en China nemen het samen op tegen China. Maar is dit wel een goed idee?
Sinds januari is het ‘Agreement on the Conservation and Sustainable Use of Marine Biological Diversity of Areas beyond National Jurisdiction’, afgekort als BBNJ Verdrag van kracht. Het verdrag is uitgewerkt door UNCLOS, de tak van de VN die zich bezig houdt met zeewetten, en richt zich specifiek op de wettelijke bescherming van het mariene milieu in internationale wateren.
De eerste jaarvergadering, in januari 2027 in New York, moet beslissen over de vestiging van een permanent secretariaat. Oorspronkelijk waren er drie kandidaten: Valparaiso in Chili, Xiamen in de Chinese provincie Fujian, en Brussel.
Maar België en Chili hebben op 7 november aangekondigd dat ze samen kandidaat zijn. Het administratieve secretariaat zou in Valparaiso komen en de technische en fysische infrastructuur van het CHM (Clearing-House Mechanism) komt in Brussel. Het CHM is het platform waarop al de relevante informatie voor het verdrag verzameld zal worden
China kritisch
De aankondiging lokt kritische reacties uit.
Woordvoerster Mao Ning van het Chinese Ministerie van Buitenlandse Zaken beschrijft het Belgisch-Chileense voorstel als een politiek manoeuvre om het selectieproces te gijzelen en vindt dat men een door niemand gewenste splitsing van de instelling opdringt. Ze spreekt van ‘politisering’ en ‘blokvorming’.
De staatskrant China Daily denkt dat een secretariaat verdeeld over twee plaatsen kan leiden tot juridische onzekerheid, hogere werkingskosten en een zwakkere werking. Het zal ook de digitale kloof ten nadele van het Globale Zuiden vergroten. Om dat aan te tonen laat ze een aantal Chinese en buitenlandse experts aan het woord.
De mening van experts
Het BBNJ akkoord is heel belangrijk voor het wereldwijde beheer van de oceanen. Het permanent secretariaat moet effectief, inclusief en onafhankelijk werken. Dan rijst de vraag of het goed is de werking te splitsen over twee plaatsen die 12.000 kilometer uit elkaar liggen, zeker aangezien Xiamen heeft aangetoond dat het in staat is alle functies op één plaats uit te oefenen.
Bij de voorbereiding van de selectie is men er van uit gegaan is dat er één gastland en één hoofdkwartier zou zijn. Door zich nu samen kandidaat te stellen kunnen België en Chili juridische onzekerheid rond het selectieproces veroorzaken en de werkzaamheden van de vergadering in januari verstoren.
De vestiging ven het administratief secretariaat in het land van het Globale Zuiden is een symbolische vooruitgang, maar dat alleen volstaat niet om een volwaardige inbreng in het beheer van de oceanen te waarborgen. Een splitsing zal het beheer van het CHM (Clearing-House Mechanism) in Brussel door het administratief secretariaat in Valparaiso bemoeilijken, en het is juist dat platform dat de kloof tussen ontwikkelde landen en ontwikkelingslanden in het beheer van de oceanen moet verkleinen.
Het administratief secretariaat riskeert te worden gemarginaliseerd waardoor de operationele efficiëntie en transparantie van het geheel moeilijker te waarborgen zijn.
Een opsplitsing zal bovendien de financiële last voor de deelnemende staten aanzienlijk vergroten.
De troeven van Xiamen
Daarentegen zijn de experts positief over de voordracht van Xiamen . Ze verwijzen naar de reeds aanwezige instellingen op het gebied van mariene wetenschappen, oceaanbeheer, milieubescherming en duurzame ontwikkeling, en naar de aanwezige infrastructuur, wetenschappelijke capaciteiten en institutionele ervaring.
Het samengaan van België en Chili suggereert volgens een expert dat ze van mening zijn dat zij niet met China kunnen concurreren, althans niet individueel. China beschikt over sterkere capaciteiten op het gebied van oceaanbeheer, milieubescherming, visserijtechnologie en diepzeeonderzoek, evenals bij het aanpakken van uitdagingen door klimaatverandering, zoals de zeespiegelstijging. China wil bovendien zijn volle verantwoordelijkheid nemen in het oceaanbeheer.
Bron: China Daily

