Van havens en spoorwegen tot software, satellieten en data: China investeert in Afrika niet alleen in fysieke infrastructuur, maar bouwt er ook aan een hechtere technologische en economische samenwerking. Het Africa Center for Strategic Studies-rapport van juni 2026 toont aan hoe Beijing steeds nadrukkelijker aanwezig is in de maritieme sector van het continent. China creëert op die manier kansen die de economische ontwikkeling van de regio kunnen versterken.
Een recordoogst!’ zegt een lokale boer trots. Ondertussen brengen tractoren met opleggers tonnen rijst naar de opslagplaats. In Koba, een plaats in de prefectuur Boffa in Guinee, is het oogstseizoen van juni in volle gang. Een immense loods staat inmiddels halfvol met zakken rijst. Op de verpakking staat: ‘Chinese Hybrid Rice, Made in Guinea’. Keurig gestapeld liggen ze klaar om naar de markt te worden vervoerd.
Jarenlang stond Benin bekend als een van Afrika’s belangrijkste producenten van katoen, cashewnoten en andere landbouwgrondstoffen. Toch profiteerde het land slechts beperkt van die rijkdom. Net als veel andere Afrikaanse economieën exporteerde Benin zijn grondstoffen grotendeels onbewerkt naar het buitenland, waar de grootste economische meerwaarde werd gecreëerd. De laatste jaren probeert Benin dat patroon fundamenteel te doorbreken. Centraal in die strategie staat de ontwikkeling van grootschalige industriële zones die niet alleen buitenlandse investeerders aantrekken, maar ook de verwerking van lokale grondstoffen in eigen land moeten stimuleren.
Terwijl de Ebolacrisis in Centraal-Afrika verder uitbreidt en internationale bezorgdheid groeit, profileert China zich steeds nadrukkelijker als partner van Afrikaanse landen in de gezondheidscrisis. Waar organisaties zoals Médecins Sans Frontières (MSF), het Rode Kruis en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vooral inzetten op zichtbare noodhulp en mobiele klinieken, kiest Beijing voor een andere strategie: laboratoria, opleiding en samenwerking met staatsinstellingen.
Als de Chinese aanwezigheid in Afrika ter sprake komt, gaat het al snel over spoorlijnen, havens, mijnen of leningen. Maar er loopt nog een ander, minder bekend spoor door het continent: dat van cultuur en prestige. De voorbije decennia financierde of bouwde China in verschillende Afrikaanse landen imposante theaters, operahuizen en culturele centra. Vandaag bepalen die mee het gezicht van meerdere Afrikaanse hoofdsteden.
Carlos Martinez laat zien dat een betoog over ‘Chinees imperialisme in Afrika’ berust op een reeks inhoudelijke verdraaiingen
De Chinees-Afrikaanse samenwerking rond groene energie steunt vandaag vooral op drie pijlers: handel en investeringen, opleiding en kennisoverdracht en nieuwe financieringsmechanismen. Als die combinatie werkt, kan ze op lange termijn veel verder reiken dan ‘alleen maar’ zonnepanelen of batterijen. Ze kan ook de basis leggen voor de ontwikkeling van lokale industrieën, nieuwe werkgelegenheid en een bredere energietransitie op het continent.
De voorbije 15 jaar investeerde Beijing naar schatting 117 miljard dollar in Afrikaanse infrastructuur. Daarmee nam het bijna een vijfde van alle infrastructuuruitgaven op het continent voor zijn rekening. De financiering ging meestal gepaard met de inzet van Chinese bedrijven, materialen en technologie. Dat gaf Chinese aannemers, banken en technologiebedrijven een sterke internationale positie, terwijl Afrikaanse landen versneld konden investeren in broodnodige infrastructuur.
De relatie tussen China en Mozambique is de voorbije jaren uitgegroeid tot veel meer dan een klassieke handelsband. Wat begon als een uitwisseling van grondstoffen tegen kapitaal, is vandaag een strategisch partnerschap geworden waarin infrastructuur, technologie en industrialisatie centraal staan. Tijdens het staatsbezoek van president Daniël Chapo aan China in april 2026 werden nieuwe ambitieuze plannen gelanceerd. Het resultaat is een samenwerking die beide landen nadrukkelijk als “win-win” bestempelen.
Tijdens de jarenlange gewapende strijd tegen het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime (1966–1990) ontwikkelden China en Namibië een hechte band. De SWAPO (South West Africa People’s Organisation) was toen veruit de belangrijkste Namibische verzetsbeweging en is inmiddels al 36 jaar onafgebroken aan de macht. De historische Chinese steun groeide de voorbije decennia uit tot een strategisch partnerschap en geldt vandaag als een voorbeeld van Zuid-Zuid-samenwerking.
