China en Afrika delen een verleden van armoede. Waar China er de voorbije veertig jaar in slaagde meer dan 800 miljoen mensen uit de armoede te halen, blijft Afrika worstelen met groeiende ongelijkheid en een snel toenemende bevolking. Dat roept twee essentiële vragen op: hoe deed China het, en wat kunnen Afrikaanse landen daarvan leren?
De skyline van Abidjan, het bruisende economische hart van Ivoorkust, wordt in toenemende mate bepaald door Chinese bouwprojecten. De indrukwekkende tuibrug over het Ébrié-meer, de uitgebreide havenfaciliteiten en het hypermoderne Olympische stadion getuigen van meer dan tien jaar Chinese infrastructuurinvesteringen in het West-Afrikaanse land. Deze megaprojecten hebben de mobiliteit en de handelsstromen ingrijpend veranderd. Jan Reyniers In Abidjan loopt de verbinding tussen de Cocody-wijk en het financiële district Plateau via de Alassane Ouattara-brug. Het kunstwerk…
Van havens en spoorwegen tot software, satellieten en data: China investeert in Afrika niet alleen in fysieke infrastructuur, maar bouwt er ook aan een hechtere technologische en economische samenwerking. Het Africa Center for Strategic Studies-rapport van juni 2026 toont aan hoe Beijing steeds nadrukkelijker aanwezig is in de maritieme sector van het continent. China creëert op die manier kansen die de economische ontwikkeling van de regio kunnen versterken.
Een recordoogst!’ zegt een lokale boer trots. Ondertussen brengen tractoren met opleggers tonnen rijst naar de opslagplaats. In Koba, een plaats in de prefectuur Boffa in Guinee, is het oogstseizoen van juni in volle gang. Een immense loods staat inmiddels halfvol met zakken rijst. Op de verpakking staat: ‘Chinese Hybrid Rice, Made in Guinea’. Keurig gestapeld liggen ze klaar om naar de markt te worden vervoerd.
Jarenlang stond Benin bekend als een van Afrika’s belangrijkste producenten van katoen, cashewnoten en andere landbouwgrondstoffen. Toch profiteerde het land slechts beperkt van die rijkdom. Net als veel andere Afrikaanse economieën exporteerde Benin zijn grondstoffen grotendeels onbewerkt naar het buitenland, waar de grootste economische meerwaarde werd gecreëerd. De laatste jaren probeert Benin dat patroon fundamenteel te doorbreken. Centraal in die strategie staat de ontwikkeling van grootschalige industriële zones die niet alleen buitenlandse investeerders aantrekken, maar ook de verwerking van lokale grondstoffen in eigen land moeten stimuleren.
Terwijl de Ebolacrisis in Centraal-Afrika verder uitbreidt en internationale bezorgdheid groeit, profileert China zich steeds nadrukkelijker als partner van Afrikaanse landen in de gezondheidscrisis. Waar organisaties zoals Médecins Sans Frontières (MSF), het Rode Kruis en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vooral inzetten op zichtbare noodhulp en mobiele klinieken, kiest Beijing voor een andere strategie: laboratoria, opleiding en samenwerking met staatsinstellingen.
Als de Chinese aanwezigheid in Afrika ter sprake komt, gaat het al snel over spoorlijnen, havens, mijnen of leningen. Maar er loopt nog een ander, minder bekend spoor door het continent: dat van cultuur en prestige. De voorbije decennia financierde of bouwde China in verschillende Afrikaanse landen imposante theaters, operahuizen en culturele centra. Vandaag bepalen die mee het gezicht van meerdere Afrikaanse hoofdsteden.
Carlos Martinez laat zien dat een betoog over ‘Chinees imperialisme in Afrika’ berust op een reeks inhoudelijke verdraaiingen
De Chinees-Afrikaanse samenwerking rond groene energie steunt vandaag vooral op drie pijlers: handel en investeringen, opleiding en kennisoverdracht en nieuwe financieringsmechanismen. Als die combinatie werkt, kan ze op lange termijn veel verder reiken dan ‘alleen maar’ zonnepanelen of batterijen. Ze kan ook de basis leggen voor de ontwikkeling van lokale industrieën, nieuwe werkgelegenheid en een bredere energietransitie op het continent.
De voorbije 15 jaar investeerde Beijing naar schatting 117 miljard dollar in Afrikaanse infrastructuur. Daarmee nam het bijna een vijfde van alle infrastructuuruitgaven op het continent voor zijn rekening. De financiering ging meestal gepaard met de inzet van Chinese bedrijven, materialen en technologie. Dat gaf Chinese aannemers, banken en technologiebedrijven een sterke internationale positie, terwijl Afrikaanse landen versneld konden investeren in broodnodige infrastructuur.
