Het is zeker geen nieuws dat de Chinese bevolking aan het vergrijzen is. Het is een zaak die overheden op alle niveau’s bezig houdt. In tegenstelling tot wat onze media ons willen doen geloven is de Chinese samenleving geen politieke monoliet. Verschillende regio’s pakken dergelijke sociale problemen op hun eigen manier aan. Hier is een interessante uiteenzetting van de manier waarop een district in Shanghai problemen van ouderen aanpakt.
Juridisch hulp aan ouderen in het Changning district; foto Baidu (disclaimer)
Respect voor ouderenmaand
Iedere maand oktober is in Respect voor de Ouderenmaand in China. Het is een nationale sociale activiteit van respect voor ouderen, georganiseerd door het Nationaal Comité rond Vergrijzing van China. Het heeft tot doel de ernstige situatie van de vergrijzende bevolking van China en het beleid daarrond bekend te maken en het bewustzijn van veroudering en respect voor ouderen in de hele samenleving te vergroten. Het comité organiseert en mobiliseert op grote schaal sociale krachten om activiteiten uit te voeren zoals het bezoeken van condoleances, vrijwilligersdiensten, preferentiële behandeling voor ouderen, cultuur en sport, en publicaties voor ouderen, enz.
Changning
Zoals alle grote Chinese steden is Shanghai in een aantal districten opgedeeld. Dat zijn belangrijke administratieve eenheden. Vergeet niet dat Shanghai ruim dertig miljoen inwoners telt. Een district omvat dus al gauw miljoenen inwoners. Changning is een van de centrale districten van Shanghai. Het is gelegen in het westelijke deel van de stad, grenzend aan het Jing’an District in het oosten, het Minhang District (een oud industrieel centrum) in het westen, het Xuhui District (een belangrijk zakelijk centrum van Shanghai) in het zuiden en het Putuo District in het noorden. Changning is beroemd om zijn unieke Shanghaise culturele erfgoed, hoogwaardige ecologische omgeving en innovatief bestuursmodel. Changning alleen al kent 1900 vrijwilligers voor hulp aan ouderen.
Ouderenzorg in Changning
In het kader van de Maand van Respect voor Ouderen heeft het bestuur van Changning zijn beleid voor de omgang met vergrijzing in een verklaring uiteen gezet. Het beleid bestaat uit drie hoofdbestanddelen. De eerste is het instellen van een QR-code in de kantines voor ouderen. Gebruikers die hun ouderenkaart vergeten hebben hoeven niet meer naar huis om die op te halen, maar kunnen de QR-code scannen om van hun ‘voedingstoelage’ gebruik te kunnen maken. Zoals eerder op deze site gemeld, kennen veel Chinese steden speciale kantines voor ouderen. Ze kunnen daar zonder te hoeven koken voor een lage prijs van een goede maaltijd genieten en ook nog van het gezelschap van leeftijdsgenoten. De ouderkaart is een nationaal bewijs dat de houder ervan gepensioneerd is. Die kan daarmee gratis van de stadsbussen gebruik maken en in musea en andere culturele attracties flinke kortingen krijgen.
Bestaande voorzieningen
De tweede maatregel is de uitbreiding van bestaande infrastructuur op zodanige wijze, dat ze voor de ouderenzorg ingezet kan worden. Zo is er de mogelijkheid om bij alleenstaande ouderen een extensie aan hun TV te bevestigen, waardoor zij middels de afstandbediening van hun TV maaltijden of andere diensten (b.v. een schoonmaker) kunnen bestellen. De achterliggende filosofie is: ouderen hoeven niets nieuws te leren. De overheid maakt gebruik van technologie waar de ouderen al goed bekend mee zijn. Een tweede voorbeeld is het installeren van intelligente watermeters. Wanneer een alleenstaande oudere een bepaalde tijd geen water heeft getapt, gaat er een signaal naar het buurtbestuur. Een vrijwilliger komt dan aankloppen om te kijken of de oudere in kwestie wellicht gevallen is, of een hartaanval gekregen heeft.
Windels voor ouderen
Het derde type maatregelen is de aanleg van speciale winkelstraten of -centra voor ouderen. Chinese (stedelijke) ouderen zijn zeker niet arm, ook al leven ze van hun pensioen. Er wordt dan ook gesproken van een ‘zilveren-haren-economie’. De gemeente Shanghai steunt de ontwikkeling van straten of afdelingen in winkelcentra waar extra rekening gehouden wordt met de fysiologische en psychologische behoeften van ouderen. Dat laatste slaat onder andere op veiligheid, comfort en gemak, emotionele verbinding, respect en tolerantie.
Beijing versus Shanghai
Het fundamentele verschil tussen het ouderenbeleid van de gemeenten Beijing en Shanghai is dat Beijing ouderen die zorg nodig hebben uit de maatschappij haalt, bijv. in special verzorgingshuizen. Shanghai probeert ouderen zo lang mogelijk thuis en in hun vertrouwde omgeving te laten functioneren. Shanghai maakt zoveel mogelijk gebruik van reeds bestaande hardware en processen, terwijl Beijing nieuwe aanlegt. Zo moet voor ouderenwoningen grond gevonden en een geheel nieuw gebouw neergezet worden. Uiteraard heeft dat laatste weer het voordeel dat in die nieuwe ouderenwoningen ook de nieuwste voorzieningen ingebouwd kunnen worden: bijv. speciale toiletten, handgrepen door de hele woning waaraan een oudere zich overeind kan houden, enz. In Shanghai kan dat uiteraard ook, maar sommige oudere woningen lenen zich niet goed voor een dergelijke verbetering. De discussie zal nog wel even doorgaan.
Bron: Bericht van Changning op WeChat
