
Is het social credit system een hardnekkige westerse mythe of de dagelijkse realiteit in China?

Het Chinese ‘sociale kredietsysteem’ (社会信用体系) lijkt angstwekkend in het Westen. Eén enkele score, totale surveillance, burgers die de toegang tot de trein wordt geweigerd omdat ze de straat oversteken waar het niet mag… Hier volgt wat ik vond toen ik probeerde te begrijpen wat er werkelijk achter deze term schuilgaat en waarom de kloof tussen het mediaverhaal en de realiteit zo enorm is.

Het Chinese sociaal kredietsysteem is bij ons vaak afgeschilderd als het ultieme instrument van een veronderstelde surveillancestaat. Recentelijk zijn bijkomende richtlijnen gepubliceerd voor het verbeteren van dat sociaal krediet systeem. Ze maken duidelijk dat het niet veel meer is dan een systeem in opbouw om de kredietwaardigheid van economische actoren te bepalen.

Het ministerie reserveert 100 miljoen ‘telefoon’-nummers voor communicatie van slimme wagens en het stimuleert ook de sector van vastestofbatterijen. Er is een groen Marshallplan nodig om de ontwikkelingslanden te helpen bij hun groene transitie vindt een topman van de Nationale Bank. Het sociaal kredietsysteem wordt verbeterd. Als na de EU-verkiezingen tarieven opgelegd worden op Chinese EVs wordt verwacht dat China terugslaat. Mensrobotten zullen ingezet worden aan de band van een autofabriek. We eindigen met de rubriek sectoren & bedrijven.

In het Journal of Contemporary China verscheen verslag van een studie over het sociaal kredietsysteem (SKS) , door een Australisch-Amerikaans team. Bij ons werd SKS enkele jaren geleden voorgesteld als het ultieme totalitaire controlesysteem. De auteurs onderzoeken wat het echt is en hoe de bevolking erop reageert. Ze roepen op tot meer empirisch onderzoek om het techno-dystopisch beeld van SKS te overstijgen en de reële impact ervan te kennen.

China werkt sedert zes jaar aan het invoeren van een sociale kredietscore voor bedrijven. In de praktijk komen bedrijven die zich misdragen een tijdlang op een zwarte lijst. Dat heeft gevolgen indien ze bijvoorbeeld een lening willen bekomen of deelnemen aan aanbestedingen van de overheid. De Europese Kamer van Koophandel in China heeft er al voor gewaarschuwd dat het systeem van sociale kredietscore voor buitenlandse bedrijven bijkomende en mogelijks zware lasten voor rapportering meebrengt. Maar de krant Caixin en de website Sixthtone gaan in op een kinderziekte van het systeem die op het omgekeerde wijst: bedrijven kunnen (te?) gemakkelijk van de zwarte lijst af geraken.