Terwijl de de EU-leiders zich steeds kritischer opstellen tegen economische uitwisseling met China lijkt de rede nu toch (een beetje) de bovenhand te halen. Dat blijkt uit de gezamenlijke persverklaring van EU-commissaris Šefčovič en minister Wang Wentao na hun gesprek in Brussel.
Bespreking in Brussel Foto: Facebook Mofcom Disclaimer
Voor het eerst sinds lang een gezamenlijke verklaring
Op 29 juni 2026 hielden Maros Šefčovič, Europees commissaris voor Handel en Economische Veiligheid en Wang Wentao, minister van Handel van de Volksrepubliek China, de eerste bijeenkomst van de pas opgerichte EU-China Handels- en Investeringsconsultaties (TIC) in Brussel.
Achteraf gaven ze een gezamenlijke verklaring uit, de eerste ophoog niveau tussen de EU en China sinds de top van 2019.
Praktische oplossingen zoeken
Hun gezamenlijke verklaring vangt aan met : ‘De EU en China, als belangrijke handelspartners, zijn het erover eens dat het belangrijkste doel van de TIC is om de dialoog op ministerieel niveau over handels- en investeringsbeleid te versterken met het oog op het stabiliseren en evenwichtiger maken van onze bilaterale relatie….Tijdens de eerste bijeenkomst van de TIC benadrukten de EU en China het belang van het aanpakken van de uitdagingen die de bilaterale handelsrelatie beïnvloeden en kwamen overeen om praktische oplossingen te zoeken.’ Men mag veronderstellen dat de nadruk op stabiliseren vooral van China kwam, die op evenwicht eerder van de EU.
Europese en Chinese ambtenaren zullen beginnen onderhandelen op vier gebieden: De belangrijkste zijn de handels- en investeringsbalans en de exportcontroles; verdr gaat het om intellectuele eigendom en hervormingen van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). In het najaar komen de ministers terug bijeen om een bilan op te maken. Daarnaast is er een overeenkomst over uitwisseling en monitoring van data om tot meer transparantie en vertrouwen te komen.
Handel en investeringen
Specifiek over de in de EU meest geciteerde klacht – het Chinese handelsoverschot- gaan de ministers akkoord dat ‘verbeterde markttoegangsmaatregelen en -initiatieven kunnen bijdragen aan de evenwichtige handelsrelatie’. De ministers discussieerden over plannen voor tarief- of niet-tariefinitiatieven in dat verband en de problemen met markttoegang zijn opgelijst.
Aan Chinese kant zijn de pijnpunten vooral de beperkingen op Chinese investeringen in en de EU en de tarieven op Chinese elektrische voertuigen
Belangrijk echter is de gedeelde intentie om door consultaties vooruitgang te boeken op specifieke punten.
Exportcontroles
In verband met de andere belangrijke klacht van de EU – beperkingen op de toegang tot zeldzame aardmetalen- noteren de ministers dat de dialoog daarover vooruitgang boekt en zijn ze van plan die te versterken. Ze benadrukken het belang van vlotte uitwisseling van informatie over de respectievelijke regelgevingen .
China van zijn kant zal onder deze rubriek zeker de beperkingen op de uitvoer van hoogtechnologische Europese apparatuur – zoals de geavanceerde etsmachines voor chips van het Nederlandse ASML– ter sprake gebracht hebben.
Beide partijen zullen inspanningen leveren om de de stabiliteit van de wereldwijde industriële toeleveringsketens te waarborgen. Dat laatste is ongetwijfeld een allusie op de Nexperia saga. Toen de Nederlandse regering de controle over dit in Nederland gevestigde en door Chinezen opgekochte chipsbedrijf wilde overnemen ‘uit veiligheidsredenen’ verbood China de uitvoer van chips door het in China gevestigd filiaal, met ernstige problemen in de toeleveringsketen voor onder meer de autonijverheid tot gevolg.
Intellectuele eigendomsrechten en hervorming van de WTO
De EU en China onderstreepten de noodzaak om de bilaterale samenwerking binnen de Wereldhandelsorganisatie (WTO) te versterken, substantiële vooruitgang te boeken met betrekking tot de WTO-hervorming en het gezag en de effectiviteit van de WTO te verbeteren. Het gaat hier om een gemeenschappelijk belang van de EU en China tegenover de Verenigde Staten die alle regels van de WTO aan hun laars lappen en de organisatie in feite lam uitgeschakeld hebben. Tegelijk hoopt de EU echter ook samen met westerse partners nieuwe WTO-regels te kunnen doordrukken die inmenging in de economie door de (Chinese) overheid moeten beperken.t
Beide partijen erkennen de constructieve uitwisselingen in de EU-China-werkgroep voor intellectuele eigendom willen de handhaving van intellectuele eigendom verbeteren.
Positieve klanken na een neerwaartse spiraal
De positieve klanken komen er na een periode waarin op Europees niveau druk overleg gepleegd is over economische maatregelen tegen China. Tijdens de recente EU-top in juni 2026 heeft de Europese Commissie een mandaat gekregen om hardere maatregelen te nemen tegen oneerlijke concurrentie en de markt te beschermen. Een kort overzicht van wat er al is:
Von der Leyen heeft een wet aangekondigd die Europese bedrijven in strategische sectoren verplicht om hun toeleveringsketens te diversifiëren om de afhankelijkheid van China af te bouwen.
De Industrial Accelerator Act moet voorkomen dat Chinese technologie een dominante rol krijgt binnen de Europese kritieke infrastructuur. Buitenlandse investeerders die meer dan 40% van de wereldwijde capaciteit in een sector beheersen, moeten aan strenge eisen voldoen, zoals verplichte joint ventures en het delen van intellectueel eigendom met Europese partners.
Een nieuw instrument tegen overcapaciteit richt zich specifiek op Chinese sectoren die kampen met vermeende overcapaciteit (zoals zonnepanelen, windturbines en EV’s). Dit ondanks eerdere verklaringen dat de EU en China dicht bij een akkoord stonden over vrijwillige beperkingen op de invoer van Chinese elektrische voertuigen.
De Cybersecurity Act is begin 2026 voorgesteld en kan Chinese hardware- en softwareleveranciers uitsluiten van vitale netwerken en digitale infrastructuur.
Per 1 juli 2026 is de regeling afgeschaft waarmee pakketjes onder de 150 euro douanevrij de EU mochten binnenkomen. Dit is direct gericht tegen platformen zoals Temu en Shein.
Vanaf 1 juli 2026 heeft de EU de importheffingen en beschermingsmuren rond de Europese staal- en metaalindustrie verder opgetrokken tegen goedkoop Chinees staal.
Dat er desondanks een akkoord is tussen de ministers om te proberen onderhandelen toont dat achter de harde woorden van de Europese leiders tegengestelde belangen en meningsverschillen schuil gaan. En dat de EU lang niet zeker is dat een open confrontatie met China positief voor haar zal uitdraaien.
China van zijn kant blijft bij elke gelegenheid oproepen tot betere win-win samenwerking en het oplossen van problemen door dialoog. Maar in een editoriaal van 28 juni op staatsinternetkanaal Yuyuan Tantian wordt wel gesteld dat China tegenmaatregelen zal nemen om haar belangen te verdedigen en gesuggereerd dat het in het uiterste geval ook zonder samenwerking met de EU verder kan.
Bronnen: Gezamenlijk communiqué, Financial Times, Gemini, Yuyuan Tantian vertaald door Sinocism
